Seminarium uczelniane "Horyzonty Dyscyplin Nauki", 23.04.2026
Centrum Studiów Zaawansowanych PW zaprasza na ogólnouczelniane seminarium naukowe Horyzonty Dyscyplin Nauki.
Seminarium ma na celu przedstawienie osiągnięć zespołów reprezentujących poszczególne dyscypliny nauki w Politechnice Warszawskiej. W planowanym spotkaniu, dotyczącym inżynierii lądowej, geodezji i transportu pt."Jak technologia odkrywa historię na nowo?", odczyt wygłoszą: dr hab. inż. Jakub Markiewicz, dr inż. Wojciech Ostrowski, dr inż. Sebastian Różycki (WGiK PW), koreferentkami będą: mgr Agnieszka Bocheńska (Zamek Królewski w Warszawie), dr Aleksandra Janus (Fundacja Zapomniane), moderatorką będzie dr hab. inż. Katarzyna Osińska-Skotak (WGiK)
W ramach spotkania, przedstawione zostaną trzy tematy:
(1) Odtwarzanie dokumentacji architektonicznej obiektów zabytkowych, dr hab. Inż. Jakub Markiewicz, prof. uczelni
W wystąpieniu przedstawione zostaną metody odtwarzania dokumentacji obiektów zabytkowych na podstawie materiałów archiwalnych, ze szczególnym uwzględnieniem technik fotogrametrycznych. Omówiony zostanie proces rekonstrukcji 2D i 3D stanowiska archeologicznego nr 4 w Biskupinie, wykorzystujący jako główne źródło danych przedwojenne fotografie z lat 1934–1939. Zaprezentowane zostaną etapy przygotowania danych obejmujące kalibrację i orientację zdjęć, generowanie gęstej chmury punktów oraz tworzenie ortofotomap i modeli 3D. Omówione zostanie również zastosowanie metod modelowania 3D z pojedynczego zdjęcia oraz techniki Shape-from-Shadow przydatne w pracy z ograniczonymi zbiorami danych. Przedstawione zostaną przykłady rekonstrukcji brakującej dokumentacji obiektów takich jak ołtarz „Ołtarz Ojczyzny” w kościele Św. Krzyża w Warszawie oraz zniszczony posąg Wielkiego Buddy w Bamianie (Afganistan). Pokazana zostanie także integracja rekonstrukcji fotogrametrycznych z dokumentacją archeologiczną i architektoniczną, w tym analizy konstrukcji budowli na Zamku Królewskim w Warszawie. W ramach prezentacji przedstawione będą zalety nowoczesnych metod przetwarzania danych, które pozwalają „ożywić” archiwalne fotografie i generować wiarygodną dokumentację zabytków. Zwrócona zostanie uwaga na konieczność łączenia automatycznych algorytmów z pomiarami manualnymi oraz odpowiedniego kalibrowania zdjęć niemetrycznych, jak również kwestia znaczenia świadomego doboru metod dokumentacyjnych, zgodnie z zasadami Karty Londyńskiej oraz rozróżnienie między dokumentacją a wizualizacją.
(2) Cyfrowa dokumentacja i zarządzanie danymi z wykopalisk archeologicznych, dr inż. Wojciech Ostrowski
Celem wystąpienia jest przedstawienie sposobów wykorzystania współczesnych technologii pomiarowych - geodezyjnych, fotogrametrycznych oraz bazodanowych - w bieżącej dokumentacji prac wykopaliskowych. Podstawą omówienia będą doświadczenia zespołu Politechniki Warszawskiej związane z testowaniem, a następnie wdrażaniem tych rozwiązań w badaniach archeologicznych prowadzonych w Pafos na Cyprze. Na stanowisku tym, wpisanym na listę światowego dziedzictwa UNESCO, prace badawcze realizują archeolodzy z Uniwersytetu Warszawskiego i Uniwersytetu Jagiellońskiego. W wyniku współpracy PW i UJ nad metodyką dokumentacji terenowej wykopaliska te są od 2016 roku systematycznie dokumentowane z użyciem metod fotogrametrycznych. Od 2020 roku do zarządzania danymi terenowymi wykorzystywana jest baza danych Arches, opracowana przez Getty Institute. Podczas wystąpienia omówione zostaną zarówno przyczyny, jak i efekty wdrażania kolejnych rozwiązań technicznych. Zaprezentowana zostanie także najnowsza rozbudowa systemu bazodanowego, realizowana na potrzeby UJ w ramach projektu flagowego IDUB Mare Nostrum.
(3) Odtwarzanie topografii Obozu Zagłady Treblinka II. Między archiwami, geofizyką i archeologią, dr inż. Sebastian Różycki
Wystąpienie poświęcone będzie wynikom interdyscyplinarnych badań prowadzonych na terenie byłego obozu zagłady Treblinka II, których celem jest odtworzenie topografii obozu oraz lepsze zrozumienie mechanizmów jego funkcjonowania. Głównym celem wystąpienia jest ukazanie w jaki sposób nowoczesne technologie geoinformacyjne, analiza materiałów archiwalnych, badania geofizyczne i archeologia pozwalają ponownie odczytywać krajobraz miejsca niemal całkowicie zatartego po wojnie. Szczególne znaczenie mają badania gabinetowe, obejmujące analizę archiwalnych zdjęć lotniczych, map i relacji świadków, które stanowią podstawę do formułowania hipotez terenowych. Zostaną również omówione wyniki badań geofizycznych, umożliwiających nieinwazyjne rozpoznanie struktur ukrytych pod powierzchnią gruntu. Ważnym elementem prezentacji będą także wyniki badań archeologicznych, prowadzonych z poszanowaniem charakteru miejsca pamięci. Połączenie tych metod doprowadziło do identyfikacji zarówno wcześniej znanych, jak i nowych reliktów infrastruktury obozowej, w tym pozostałości związanych ze strefą komór gazowych. Badania te pokazują, że nawet w miejscach celowo zniszczonych możliwe jest odzyskiwanie wiedzy o ich układzie przestrzennym i historii. W szerszej perspektywie wystąpienie będzie próbą odpowiedzi na pytanie, jak technologia może wspierać nie tylko poznanie przeszłości, lecz także ochronę pamięci o ofiarach.
Spotkanie online odbędzie się 23 kwietnia 2026 r. o godz. 16.15 na platformie TEAMS.
Link do rejestracji na spotkanie: seminarium.
W przypadku dodatkowych pytań, prosimy kierować je na adres hdn.csz[at]pw.edu.pl
Zapraszamy wszystkich zainteresowanych do udziału w seminarium.
Doktoranci chcący zaliczyć seminarium w Szkole Doktorskiej PW, proszeni są o zgłaszanie uczestnictwa (imię, nazwisko, nr indeksu) na adres hdn.csz[at]pw.edu.pl, zgłoszenia będą weryfikowane z listą obecności na wydarzeniu.
